Yaşlılara Yer Ver(me)mek

Hemen her gün toplu taşıma araçlarını kullanırım ve toplu taşıma araçlarındaki ortam öyle bir ortamdır ki her türlü garip ve ilginç olayların yaşanmasına gebedir. Her türlü insanı içinde barındırır. Sarhoşundan, görgüsüzüne, tikisinden zibidisine, öğretmeninden öğrencisine, aşcısından manavına… Kendisine ait kuralları da vardır bu araçların. Bazı şehirlerde telefonla hiç konuşulmaz, kabuklu yiyecekler yenmez, sigara içilmez vs vs…

Bu kurallara uyulmadığı zaman da  doğal olarak tepki alırız. Şoför uyarır, yaşlı teyze ve amcalar bağırır, otomatik kapı çarpar. Fakat bir durum var ki yıllardır içimde yer eder. O da şudur :

Otobüste yaşlılara yer vermek bir görgü kuralıdır. Genç  statüsünde olduğum için hep yer veren taraf oldum. Bundan hiç gocunmadım. Gerçekten yaşlı ayakta durayamacak bir amcayı ya da teyzeyi gördüğümde üzülürüm ve içimden gelerek yer veririm. Yer vermeyen gördüğüm zaman içimden kızarım. İyi eğitim almadığını düşünürüm, saygısız olduğunu bile düşünürüm. Bazen de “Acaba bir sorunu mu var?” derim. Belki normalde yer vermek ister ama son gece sınavları için sabahlayan ve ayakta duramayacak olan bir öğrenci olabilir. Belki diş çektirmiş ve feci bir acısı olabilir. Her ne şartta olursa olsun o kişiye gidip de bir şey demem, diyemem. Çünkü kimse kimseye yer vermek zorunda değildir. Evet; bu bir görgü kuralıdır ama sadece görgü kuralıdır, bir zorunluluk değil. Kimse zorla birini yerinden kaldıramaz. Otobüste yer veren de vermeyen de kendi isteği doğrultusunda bunu yapar.

Birkaç gün önce sık yaşadığım olaylardan biri tekrarlandı. İki genç kız koltukta oturup kendi aralarında konuşuyorlardı. O sırada duraklardan birinde yaşlı bir teyze bindi otobüse ve bu genç kızların önünde dikilmeye başladı. Kızlar farketmediler. Yaşlı teyze de pek yer ister gibi durmuyordu. Derken o yaşlı teyzeden hariç, çıkıntı bir teyzemiz ortaya çıktı ve başladı saydırmaya. Bu nesilin çivisi çıktı, şimdiki gençler şöyle saygısız, şimdiki  gençler şöyle görgüsüz.  Bunları şöyle yapmak lazım, bunları böyle yapmak lazım. Teyze böyle çıkışınca tüm otobüsün ilgisini çekti ve genç kızlar feci bir şekilde zan altında kaldılar. Gerçi kızlar da o sırada farkettiler olayı ve o baskı altında kalkıp yer veremediler. Derken biri indi ve yaşlı teyzeyi tüm otobüsün desteğiyle o yere oturttular. Fakat diğer teyzemiz hala susmuyor. Ailesi bunlara eğitim verememiş de, kendisi eğitimciymiş de, böyle şey görmemiş de… İnene kadar bu teyze saçmaladı durdu. Kızlar da kafaları eğip inecekleri durağı beklemeye başladılar.

Şimdi o teyzeye ve onun gibilere sormak istiyorum. Bu kızların yaptığı saygısızlıksa sizinki çok mu normal? Gerçekten bende o gençlerin yaptıklarını onaylamıyorum fakat o teyzenin yaptıkları çok daha berbat. Sen kim oluyorsun da onlarca kişinin olduğu bir otobüste iki gencin gurunu kırabiliyorsun, kim oluyorsun da bu kadar hakaret edebiliyorsun. Yer vermemek saygısızlıksa senin yaptıkların nedir? En az on dakika eğitimci olduğundan bahsedip durdun, bağırıp çağırıp olay çıkaracağına o gençlere bir uyarıda bulunsaydın. Eminim onlar da kusura bakmayın farketmedik deyip yer vereceklerdi. Belki de kızların bir mazereti vardı, kalkıp yer veremiyordu. Durmadan işi eğitimsizliğe bağladın durdun, fakat eğitimci olan sensin. Eğitememişsin belli ki. İşini iyi yapmamanın faturasını kesme başkalarına.

Aslında bu sitemim sadece o teyzeye değil. Bu gibi teyzelerle veya amcalarla sürekli karşılaşıyoruz. Bazen de oturacak olan teyze ya da amcaların kendileri yıkıyor ortalığı. Bakın; biz genciz, normal şartlarda sizi ayakta gördüğümüzde yer veririz. Size yer vermeyen gördüğümüzde biz de onlara kızarız. Eğer size yer vermiyorsak, ya farketmemişizdir ya da önemli bir mazeretimiz vardır. Böyle durumlarda bize bir tebessümle baksanız, anlarız biz. Fakat lütfen ne siz ne de sizi savunmak isteyen şovmen teyzeler bize böyle davranmayın. Ne olursa olsun bize hakaret etmeye hakkınız yok. En nihayetinde kimsenin kimseye yer verme zorunluluğu yok.

* Malum zamanda, malum otobüste o teyzeye çıkışıp çıkışmamak konusunda çok kararsız kaldım ama arkasındaki tüm otobüsün desteğinden çekindim. Fakat bir daha ne olursa olsun gerekli tepkiyi vereceğim.

** Olayı kendi bakış açımdan yansıttım. Siz de görüşlerinizi yorumlarınızla yansıtırsanız sevinirim.

*** Yazıda kullandığım görseli Irmak arkadaşımızın İneceği Durağı Bilmeyen Otobüs Teyzleri yazısından kendisinin affına sığınarak arakladım :)

Benzer yazılar:

1. Günden Dönen Emekli Teyzelerimiz!