Temiz Sistem Bölüm 1: Tozdan Arınmak

Kürek

Genelleme yapmak gerekirse erkekler, elektronik cihazları kullanmanın da ötesinde, kurcalamayı severler. Düzenli olsalar bile düzensizlik ya da kirlilik onları rahatsız etmez, işlerine devam ederler.

Kadınlar, işlerini kolaylaştırdıkça elektronik cihazları kullanırlar, temizliğe düşkündürler. 5 yıl boyunca kullandıkları telefonun girintilerinde kahverengi pisliklere rastlanmaz mesela. Gerçi artık kim bir telefona 5 yıl dayanıyor ki :P

Konumuz telefonlar değil, bilgisayarlar. Biraz önce irdelediğimiz karakterlere göre iyi ki erkekler temizlik düşkünü değil, iyi ki kadınlar elektronik cihazların içini dışını karıştırmaya meraklı değil. Yoksa kasanın kapağını açtıklarında sahip olacakları surat ifadesini düşünmek bile istemiyorum. Metin olmasını becerebilen kadınlar, temizliğe merak salan erkekler, “bu böyle gitmez” diyenler! Bu yazı sizin için. Birlikte bilgisayarımızı temizleyeceğiz, ayrıca mümkün olduğunca temiz kalması için püf noktalarına değineceğiz. Olayın performansa da bir miktar etki ettiğini görünce hızımızı alamayıp yazılım temizliği de yapacağız ama, o kısmını bir sonraki yazıya bırakalım. Şimdi temizliği fazladan baytlar, düzensiz dosyalara değil, hakikaten birikmiş toz, kıl ve cips artıklarına karşı yapacağız. Terinizi silecek bir parça peçetenizi hazır edip, toz kaçmaması için ağzınızdan nefes almayı durdurduysanız hazırız demektir.

İçerisi böyle tozlu olabilir, dikkat!

1. Kasa temizliği: Su soğutma sistemi kullanan azınlıktan değilseniz mutlaka kasanızın içi toz yığınıyla dolacaktır. Şimdi her şeyden önce bir musluğa ya da radyatöre dokunuyoruz ki üzerimizde statik elektrik birikmişse güzelce toprağa gitsin. Eh heyecanlandıysanız birikecek tabi elektrik, hele ilk defa açıyorsanız kasayı. Ondan sonra eğer evinizdeyseniz elektrik süpürgesi, ortamı pisletebileceğiniz bir yerdeyseniz kompresör cihazını hazır ediyoruz. Kompresör kullanacaksanız anahtar noktalara çok ihtiyacınız yok, donanımlara birkaç santim öteden tutun, uçsun gitsin tozlar etrafa. Elektrik süpürgesinden çok daha iyi bir yöntem olduğu açık ama evdeyseniz annemiz kızacaktır ortalığı toz ettik diye. Bu durumda elektrik süpürgesi kullanacağız. Burada birkaç anahtar nokta var, oralara tutsak yeterli, daha fazlası boşa vakit kaybı olur.

Fanlarınız bu kadar pisse çok randıman beklemeyiniz.

Birincisi, fanlar. Hava dolaşımının sorumlusu oldukları için mutlaka toz tutarlar. Kendilerine yaklaşık 45 derecelik bir açıyla yaklaşırsanız kendiliğinden dönmeye başlayacaktır zaten. Bu sırada havalanan tozlar süpürgenin midesine gidecektir. İşlemci ve ekran kartı üzerindeki sıra sıra dizilmiş havalandırma yüzeylerinin de tozunu almayı unutmayın. Bunların dışında en çok toz kasa kapağındaki ve varsa ön panelindeki deliklerde birikir. Buraları alalım şöyle güzelce. Geriye yatay yüzeyler kaldı. Zemine istediğiniz baskıyı uygulamanızda bir sakınca olmaz ama ana karta takılı kartlara ve sabit disklere 1 santimetre kadar uzaktan muamele etmenizde yarar var. Tozun yüzde yüz alınmasını beklemeyin, ama bu bile kasanıza oh çektirecektir.

2. Klavye temizliği: Kasadan sonra en çok kirlenen donanım klavyedir sevgili okurlar. Üstelik sadece toz değil, kıl ve bilumum besin parçaları da yaşamını sürdürmektedir. O zaman temizliğe önce klavyenin kablosunu sökerek başlayalım. Şöyle bir ters çevirelim ve sağa sola, ileri geri ve aşağı yukarı sallayalım. Döksün içindekileri aşağıya. Bu büyük oranda cips ve saç nüfusunu azaltacaktır. Ondan sonra masanın üzerine dergi, kitap, cd-dvd kutusu ne bulursanız beşer santimlik iki adet yükselti yapıp, karşılıklı koyalım. İki yükseltinin arası, klavyedeki en son ile en sağ tuşun arası kadar (bu tuşlar dahil) olmalı. Böylece klavye ters döndürülüp kenarlarından yükseltilere tutunacak, tuşlar aşağıya bakarken yere değmeyecektir. Ameliyattan (!) haberleri bile olmayacak. Ondan sonra sırasıyla vidaları sökerek arka kapağını açıyoruz klavyenin. İçinde muhtemelen şeffaf bir tabaka devre olacaktır, onu çıkarıp bir kenara koyun. Arka kapağın içini ıslak mendil ya da bez ile silin, şeffaf tabakanın üzerindeki kirleri elinizle ya da kuru bir bez ile silkitin, düşsünler yere. Ardından klavyenin esas kısmına döndüğümüzde tuşların arkalarını göreceğiz. Üzerlerinde silikon parçalar olmalı basılınca tepki vermelerini sağlayan. Onları uçurmayacak kadar hafif bir şekilde, gördüğümüz kirlerin üzerine üflüyoruz. Kılları mümkünse tek tek elimizle ya da cımbızla çekip atıyoruz. Sabır ile bu işi hallettikten sonra silikonların hepsi tuşların üzerinde doğru şekildeyse şeffaf devreyi doğru şekilde örtüp arka kapağını kapatıyoruz. En son artık ıslak mendille arka kapağın dış kısmını, tuşların kenarlarını ve üstlerini silebiliriz. Bundan önce tabi yine de elektrik süpürgesi tutmak isteyebilirsiniz isterseniz.

3. Monitör: Eski güzel günlerde olduğu gibi CRT monitör kullanıyorsanız işiniz daha kolay, ekran yüzeyi bildiğimiz cam olduğundan ıslak bez ile silip tozunu alabiliriz. Kasada olduğu gibi bunda da iç kısım çok fena tozlanır. Arka kapağını söküp kompresör tutmak en temizi, ama evinizdeyse monitör, içine pek bulaşmasanız da olur. Monitör kasasının üzerinden toz beziyle tozunu almak yeterli (ya da CRT monitörüm olmadığından içini karıştırmadım diyelim :P). LCD monitör kullanıcılarıysa ekranında özel bir koruyucu olmadıkça mutlaka ekran yüzey temizleyicilerinden kullanmalı. Bende bir yerden hediye gelen Dmond marka bir ekran temizleyicisi var, almaya niyetlenirseniz şuradaki modellerden araştırma yapabilirsiniz. Eğer yanında bez vermiyorsa yumuşak bir bez edinin. LCD ekranlar da toz tutar, üstelik benim gibi portakal ayıklarken suyunu sıçrattıysanız temizlemeniz gereken bir cihaz olur ekranlar. Ekran kısmına değdirmeyecek şekilde, ıslak mendille monitör kasasını silebilirsiniz. Özellikle ayak kısmında bol toz toplanır, def edin onları!

Şunları yapmayın:
1. Islak bez/mendili olur olmaz yerde kullanmayın: Dikkat ettiyseniz yazıda ıslak mendil ya da bez kullanmanızı söylediğim yerlerde hep plastik yüzeylerle muhatap olduk. Dolayısıyla bu malzemeleri iletken yüzeylere değdirmeyin. Daha açık hali, metalle ıslak mendili buluşturmayın. Kasanın üstüne bilgisayar kapalıyken bile değdirmeyin ne olur ne olmaz. Ya da değdirirseniz kurumasını bekleyin, bilgisayarı açmayın. O yüzden kasanın üst kısmında kuru bir toz bezi kullanmak daha güzeldir.
2. Tuşlar yere değmesin: Klavye temizliğinde o beşer santimlik yükseltileri ne yapın edin doğru uygulamaya bakın. Ölçünüz tuşların yere değmemesi, havada kalması olsun. Yoksa basılı konuma geçer, arka kapağı açtığınızda o silikon parçaları zapt etmesi zor olur. Hepsine birden hakim olamayacağınız için klavyeyi kapatıp ters çevirdiğinizde göçük bir tuşla ya da çalışmayan/basılı kalan bir tuşla karşılaşmanız olası bir durum olur.
3. Ekran yüzeyine bastırmayın: LCD ekranın yüzeyi hassas olur biraz, o yüzden bastırmadan silin. Çıkmayan leke varsa biraz daha temizlik spreyi sıkın, çözülsün. Ha hiç çıkmıyorsa ve ekran yeni değilse kazıyın lekenin üstünü gitsin :P

Yazının başına ne diye oturdum, ortaya ne çıktı sevgili okurlar. Yazı bu noktada çok uzayacağı için daha evvel ikiye böldüğüm yazıyı daha fazla parçaya bölüyorum. Gelecek bölümde tozlanmayı ve kirlenmeyi azaltacak/engelleyecek önlemlerden bahsedeceğim. O zamana kadar toz tutmayın e mi?

Benzer yazılar:

1. Temiz Sistem Bölüm 2: Temiz Tutmak