Kadın Erkek Eşitliğine Alternatif Bir Bakış

Sovyet günlük yaşamında kadın

Onyıllardır Dünya’da ve ülkemizde tartışılan en önemli konulardan bir tanesi kadının toplum içerisindeki yeri, sorumlulukları ve hakları. Her ne kadar ülkemizde hala kadının yeri evidir anlayışına büyük bir talep varsa da , yıllar içerisinde bu aşılmaya başlandı. Batı dünyası bu sorunu insan haklarına saygı gösteren politikalar üzerine giderek bizden bir nebze daha önce çözdü. Ortadoğu coğrafyasında ise hala büyük bir problem olarak duruyor.

Bunlar zaten az çok herkesin bildiği noktalar. Peki bir zamanlar Dünya’nın kapalı kutusu Sovyetler Birliği’nde durum nasıldı dersiniz? Pek çok kişi durumun kötü ve muhtemelen oldukça geri olduğunu düşünecektir, ki bu tamamen yanlıştır. Sovyet toplumunda kadın, erkek ile tamamen aynı haklara ve sorumluluklara sahipti. Özellikle devletin yaşamın her alanında olması, güdülen bu politikanın son derece verimli olmasını sağlamıştı.

Rus İmparatorluğu döneminde her türlü haktan yoksun olan kadınlar, Sovyetler Birliği sayesinde erkek egemenliğinden kurtularak, bireysel özgürlüklerine kavuşmuş, miras, eğitim, sanat ve kültür, meslek ve benzeri konularda erkekler ile denk tutulmuşlardır. Bahsettiğimiz dönemin 1930’lar olması, bu konunun dönem içerisinde ne kadar ileri uygulamalar ile çözüldüğünün bir işaretidir. Zira bu yıllarda ülkemizde her ne kadar modernleşme hareketleri olsa da, bir çok konuda henüz yeteri kadar ilerleme kaydedilememişti.

Amerikan Rüyası ve Kadının Yeri

Aynı zaman zarfında, ABD toplumunda kadının yerine bakacak olursak, Amerikan Rüyası denilen kavramı incelememiz gerekir. Babanın işe, çocukların okula gittiği, kadının ise ev işlerine ve çocuklara baktığı bu rüyanın, Sovyet rüyasından oldukça geride kaldığını görmek mümkün.

Elbette Sovyetler’de kadının erkek ile eşit haklara sahip olması, beraberinde erkekler ile eşit sorumluluklara sahip olmasını da getirmiştir. Sovyet yaşamında kadınları otobüs şöförlüğü (ki eski Sovyet ülkelerinde hala bu durum mevcuttur), inşaat işçiliği, askerlik gibi mesleklerde aktif görev alırken görmek sıradan yaşamın bir parçası olmuştur.

Bu sayede kendi gelirine sahip, devlet tarafından sağlanan bir eve ve bir işe sahip olmuş kadınların henüz 1950’lere gelmeden Sovyetler’de oluşmuş olmaları, bizim hala cebelleştiğimiz sorunların 60 yıl önce zaten başkaları tarafından başarıyla çözüldüğünü de göstermektedir.

Gelin hep beraber bir kaç adet propaganda posterine ve günlük yaşamdan görüntülere göz atalım:

Kadını inciten kafirlere hayır, onları disiplin ile terbiye edeceğiz!

Kadının ve maşa tutan elin kırmızı renkte olması bu posterde Sovyet kadınını ve Sovyet devletini temsil etmektedir.

Sovyetler öncesi dönemden kalan alışkanlıklarını devam ettiren erkekler posterde kırmızı ile belirtilmemişlerdir. Kırmızı her ne kadar uyarı ve negatif anlamlarla kullanılan bir renk olsa da, sovyet döneminde oldukça pozitif anlamlarda kullanılmıştır. Yazıda yazanlar ise şu şekildedir: “Kadını inciten kafirlere hayır, onları disiplin ile terbiye edeceğiz!”

Bu vesileyle, kadının devletin garantörlüğü altında haklarına sahip çıkabileceği ve güven içerisinde bir yaşama sahip olabileceği bildirilmiştir.

Mutfak köleliğine hayır! Yeni bir aile yaşamına evet!

Bu posterimizde de öncekinde olduğu gibi, idealize edilen modern sovyet kadını kırmızı renk ile ifade edilmiştir. Evde çocuk bakan, yemek pişiren, temizlik yapan kadının modern yaşam ve ekonomiye bir katkısı olmadığını düşünen devlet, bu işleri yapan kadını yine kırmızı dışı renkler ile ifade etmiştir. Arkada görünen ve işletmeleri gösteren resim çevresinde yer alan yazılar şunu demektedir: “Mutfak köleliğine hayır! Yeni bir aile yaşamına evet!”

Sovyet kadın inşaat işçileri

Sovyet yaşamında kadınları inşaat şantiyelerinde çalışırken görmek bile çok doğal bir durumdu. Bu seviyede bir modernliğe henüz Avrupa’da bile ulaşılamadığına dikkat etmek gerekir. Pozitif ayrımcılık yalanının yer almadığı sovyet uygulamalarında, erkekler ile aynı haklara sahip olan kadınların, aynı sorumluluklara da sahip olmaları gerekiyordu.

Sovyet kadın askerleri

Kadınların askerlik yapmaları da sovyet dünyasında oldukça olağan karşılanan bir durumdu. Vatana karşı gelişebilecek her türlü askeri saldırıda, sadece erkeklerin değil, kadınların da fiilen destek vererek düşmanların alt edilmesi, savaşta korunmak zorunda kalınan zayıf kadın anlayışını yıkarak, erkekli kadınlı bütün bir milletin vatan için hazır olduğu bilincini beraberinde getirmiştir.

Benzer yazılar:

1. Bir Kadın Kuaförü Cinayeti
2. Ah Aysel!
3. Alternatif Enerji
4. Çağdaş Toplumda İnsanın Çok Yönlülüğü