Merhabalar, geçen yazımızda fotoğrafta renk öğesini işlerken bahsettiğimiz üzere bu yazımızda ” Kelvin skalası nedir ?” sorusunun yanıtını bulacağız.

KELVIN SKALASI

Adını ünlü ingiliz fizikçi W.T. Kelvin’den alan kelvin skalası, ışığı renk ısısı yönünden ölçmektedir. Kelvin skalasının başlangıç noktası fizik derslerimizde de gördüğümüz  gibi “0″ yani -273 santigrat derecedir. Bir demir parçasını ısıttığımızda ısının miktarına bağlı olarak ışık yaymaya başladığını biliriz.Bu mantıkla yaklaştığımızda 1000 santigrat dereceye kadar ısıtılmış bir demir parçasının yaydığı kırmızımsı ışık için 1273 kelvin derecesi diyebiliriz.Herhangi bir ışığın renk ısısı, siyah gövde radyatörü adı verilen ve bir tarafında bir delik bulunan içi boş metal bir kürenin tanımlanacak ışık ile aynı renge gelene kadar ısıtılıp santigrat cinsinden ölçülen deecesine 273 rakamının ilave edilmesi ile bulunur. Bu işlem aslında bizim biraz önce yaptığımız 1273 sonucunu veren işlem ile aynıdır. Bulunan bu rakam incelenen ışığın “K” derecesidir. Bu noktada renklerden bahsederken sanatçıların tanımlamalarıyla fizikçilerin tanımlamaları arasında bir terslik görülmektedir. Sanat çevrelerinde kırmızı ve komşusu renkler sıcak, mavi ve komşusu renkler soğuk renkler olarak tanımlandıkları halde, fizikçilerKelvin Skalasında da görüleceği gibi, kırmızı grubu soğuk, mavi grubu ise sıcak diye adlandırmışlardır. Fizikçiler için koyu kırmızımsı ışık 1000 K civarında olurken, mavi kuzey göğünden yayılan ışık 27000K civarında olabilir.

GERÇEK VE SAHTE RENK ISILARI

Yukarıda verilen örnekte olduğu gibi (mavi kuzey göğü örneği) Kelvin değerleri sadece akkor ışık kaynakları için gerçektir. Diğer kaynakların renkleri benzeştirme yolu ile bulunmuş değerlerdir. Ancak bu konuda işler biraz daha karışır. Çünkü renk ısısı sadece ışığın renginin ölçüsüdür. Fakat o ışığın spektrum yapısı hakkında bilgi vermez. Önceden belirtildiği gibi aynı renk ısısına sahip fakat birbirinden farklı beyaz ışıkların varlığı söz konusudur. Bu tür ışıklar renk ısıları aynı olmakla beraber spektrumları farklı olduğundan renkli film üzerinde de farklı sonuçlar verirler. Ancak Kelvin metre bu spektrum farkını gösteremez yani beyaz ışığı analiz edemez. Akkor ışık kaynakları tarafından yayınlanan ışınlar, siyah gövde radyatörü tarafından yayılan ışınlarla spektrum yapısı bakımından büyük benzerlik gösterirler. Siyah gövde radyatörü de bütün renk ısı ölçümlerinin temelini oluşturur.

*Kelvinmetre ancak fotoğraflanacak olan konunun genelini aydınlatan ışıkta bir uygunsuzluk var ise düzeltilmesinde yardımcı olur.Konu içinde oluşmuş yerel renk sapmalarını düzeltmekte yararlı olamaz.

Ünlü Fizikçi William Thomson Kelvin

IŞIK KAYNAĞI                                               RENK ISISI “K” CİNSİNDEN

Mum alevi                                                                       1500

100 Watt genel amaçlı ampul                                         2850

500 Watt Profesyonel tungsten ampul                            3200

El Flaşı                                                                          6200-6800

Sabah ve öğleden sonra gün ışığı                                    5000-5500

Öğlen güneşi, mavi gök, beyaz bulutlar                             6000

Sadece mavi gök ışığı (gölgedeki konular)                       10000-12000

Berrak mavi kuzey göğü                                                 15000-27000

Bir dahaki yazımda “Fotoğraf Işığın Temel Özellikleri” nin son bölümü olan Kontrast konusunu işleyeceğiz. Yazımı bitirirken belki de çoğunuzun duymuş olduğu bir fotoğrafçı tabirini kullanmak istiyorum. Işığınız bol olsun. Görüşmek üzere : )

Related posts:

1. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 3: Renk
2. Bunlar Çok Seri : Fotoğrafçılık Üzerine
3. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 4: Kontrast

Merhabalar, son iki yazıdır devam ettiğimiz fotoğrafta ışığın temel özellikleri ana konusu altında parlaklık ve ışığın yönü konularını geride bıraktık. Bu yazımda fotoğrafta ışığın temel özellikleri’nin 3.bölümü olan Renk’i öğreneceğiz.

RENK

Renk dolaylı olarak düşünecek olursak ışık ile aynı anlamı taşımaktadır. Çünkü ışığın olmadığı durumlarda renk unsurunun varlığından söz etmemiz mümkün olmaz. Karanlıkta en renkli nesneler bile siyaha dönüşmektedirler. Bu tabir renklerin aslında gerçekten var olup sadece karanlık ortamlarda görülemedikleri anlamına gelmemektedir. Bu ifadeyi basitleştirmek gerekirse, ışığın olmadığı yerde renk de olmaz diyebiliriz.

Aslında rengin ışık olduğunu çok basit bir şekilde kanıtlayabilmemiz mümkün. Beyaz bir bina gün ışığında beyazdır. Gece, mavi spotlarla aydınlatılacak olursa binanın rengi de maviye dönüşür. Diğer bir deyişle objenin rengi onu görmemizi sağlayan ışığın rengi ile değişir.

Işığın farklı renkleri vardır. Gün ışığı beyaz, akkor ışık sarımsıdır. Flüoresan ışıkta da kırmızı eksikliği vardır.

Temel Renkler

Kırmızı, mavi, yeşil. Bu renkteki ışıklar birbirlerinin üzerlerine bindirilirse beyazı oluştururlar.

BEYAZ IŞIK = Mavi+Kırmızı+Yeşilin birleşiminden meydana gelir ve;

Kırmızı+Yeşil=Sarı

Kırmızı+Mavi=Magenta

Yeşil+Mavi=Cyan renklerini oluştururlar.

Sanatta ana renkler

Kırmızı, sarı, mavi, beyaz, siyah.Bu ana renkler ve karışım, pigment ve boyalara uygulanır fakat gerçek anlamda ana renkler değillerdir.

Bilimsel olarak, renk kavramının bir objeye değil, o objeden yansıyan ışığa bağlanması gerekir. Kırmızı ışık altında beyaz bir objenin kırmızı göründüğünü ve herhangi bir rengin yapay ışıkta farklı ve doğal ışıkta farklı algılandığını biliyoruz.Ancak yine de konuyu belli bir geleneğe ve pratik olmak bakımından,yüzey rengi gibi bir kavramı kabul etmek gerekecektir.Bu durumda objelerin renklerinden bahsedilirken bunların standart gün ışığı altındaki görünümlerinden bahsedildiğini bilmek gerekir.Standart gün ışığı, bilindiği gibi Güneş ışığı  + Berrak mavi gökten yansıyan ışık + Beyaz bulutlardan yansıyan ışığın karışımıdır.Herhangi bir rengin tanımlanması için standart bir ışığın varlığı kabul edilmezse, renk ışığa göre değişiklik göstereceğinden, kavram kargaşasına yol açar. Belli bir rengi tanımlayabilmek için rengin üç farklı özelliğinden bahsetmek ve bunları tanımlamak gerekir.Bu özellikler; Tür,Doygunluk ve Parlaklıktır.

Tür:

Halk arasında renk denilen olgunun bilimsel karşılığıdır.Kırmızı,sarı,yeşil ve mavi çok bilinen tür örnekleridir.Tür bir rengin en çok göze çarpan özelliğidir.Uygun şartlar altında insan gözü yaklaşık 200 farklı türü algılayabilir.

Doygunluk:

Bir rengin saflığının ölçüsüdür.Herhangi bir rengin içinde bulunan türün miktarını anlatır.Rengin doygunluğu arttıkça görünüş daha güçlü ve canlı hale gelir.Doygunluk azaldıkça, renk nötr gri ile karışarak griye doğru gider.

Parlaklık:

Bir rengin açıklığının veya koyuluğunun ölçüsüdür.Bu anlatımıyla parlaklık, siyah beyaz fotoğraftaki gri skalaya benzetilebilir.Parlak renkler gri skalanın üzerinde yani beyaz tarafa doğru,koyu renkler skalanın alt tarafında siyaha doğru yol alırlar.

Bu yazıda genel olarak renk ve özeliklerinden bahsetmiş olduk. Bir dahaki yazıda renk konusunun önemli bir parçası olan Kelvin renk ısısından bahsedeceğim.

Görüşmek üzere.

Related posts:

1. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 4: Kontrast
2. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 1: Parlaklık
3. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 2: Işığın Yönü

Işık, maddenin fiziksel yapısındaki atomik etkileşim sonucu meydana gelen bir enerji türüdür. Kaynağından çıktıktan sonra bütün yönlere dağılır ve dalgalar şeklinde ilerler.

Herhangi bir objenin görülebilmesi için ya kendisinin bir ışık kaynağı olması ya da üzerine düşen bir ışığı yansıtması gerekir. Işık kaynağı olmayan cisimler özelliklerine göre kendi üzerlerine düşen ışınların bir kısmını az veya çok yansıtırlar.

Fotoğraf söz konusu olduğunda, ışığın dört temel özelliği vardır. Bunlar;

• Parlaklık
• Yön
• Renk
• Kontrast

Ayrıca pratik sebeplerle ışık doğal ve yapay olmak üzere iki türe ayrılabilir.

1.Parlaklık

Parlaklık, ışığın yoğunluğunun ölçüsüdür. Bir pozometre yardımı ile ölçülür. Pozlamayı belirler, kameranın elde mi tutulacağına, üçayağa mı bağlanacağına karar vermekte yardımcı olur. Fotoğrafın rengini ve atmosferini belirler. Sadece pozu etkilemez, fotoğrafın renk yorumunu da belirler. Mesela parlak ışık genellikle sert, fakat gerçekçi hissettirmektedir. Loş ışık ise daha gevşek, dinlendirici ve gizemlidir.

Yüksek yoğunluklu aydınlatma, konuları daha yüksek kontrastlı ve renklerini daha parlakmış gibi gösterirken, loş ışık ise bunun tersi bir etki yapmaktadır. Böylelikle ışığın yoğunluğunu değiştirerek fotoğrafçı ürettiği görüntünün uyandırdığı duyguları ve atmosferi kontrol eder.

Yüksek parlaklık

Düşük parlaklık

Parlaklığın ve isteğe bağlı olarak bu ayarın değiştirilmesinin fotoğraf üzerinde yarattığı yorum farklılıklarına sağdaki örnek fotoğraflarım üzerinden bakabilirsiniz. Fotoğraflarım, tamamen aynı konu ve kompozisyona sahip olduğundan, sizler için daha rahat bir karşılaştırma imkânı olacaktır.

Bir dahaki yazımızda ışığın temel öğelerinden bir diğeri olan “Yön” den bahsedeceğiz. Takipte olalım lütfen :) Yeniden paylaşmak dileğiyle…

Related posts:

1. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 2: Işığın Yönü
2. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 4: Kontrast
3. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 3: Renk