Sevgili okuyucu zaman zaman çok seri yazılar yazıyoruz. Üzerinden zaman geçince bu seri yazıları tek bir yerde toplamak farz oluyor. İlk olarak Hüseyin arkadaşımızın Fotoğrafçılık üzerine yazdığı yazılardan bahsederek başlayalım:

1 – Fotoğrafçılık üzerine paylaşım serüveni başlıyor

İlk blog yazım olması itibariyle garip bir mutluluk içerisinde, yavaş yavaş, önümüzdeki süreçte yazacaklarımdan bahsederek, hızlı bir giriş yapmak istiyorum. Biyografi yazımda da belirttiğim gibi, elimden geldiğince birçok aktiviteyle uğraşan ve bunların birçoğunu belirli dönemlerde profesyonel olarak yapmış biriyim. Şüphesiz bu konuların hepsiyle alakalı düzenli paylaşımlarım olacak. Zaman zaman bunların dışına çıkarak deneysel birtakım paylaşımlarda da bulunmaya çalışacağım. Devamı…

2 – Fotoğraf Makinesinin Parçaları

Temsilî fotoğrafçı silüeti

Fotoğrafçılıkla ilgili bilgilerin kazanılması sürecinde en sıkıcı süreç belki bu teorisel süreçtir. Fakat eminim bu bilgilerin pratikte ne kadar işlevsel bilgiler olduğunu gördükçe işin eğlenceli boyutunu da kavramış olacağız. Bu teorisel bölüme geçmeden önce neredeyse bütün temel fotoğrafçılık seminerlerinde önemle üzerinde durulan iki unsura kısaca değinmek istiyorum. Birincisi fotoğraf makinemizi her zaman boynumuza asıyoruz. İkincisi ise çoğumuzun yıllarca yaptığı, fotoğrafa “resim” deme hatasını şu dakikadan itibaren alışkanlıklarımız arasından kaldırıyoruz. Devamı…

3 – Objektif Çeşitleri

Shift objektif

Objektif, görüntünün film üzerinde yeterli netlik ve aydınlıkta oluşmasını sağlayan mercekler topluluğudur. Objektiflerin üzerinde çoğunlukla diyafram ayar halkası, manuel netleme halkası gibi kontrol düzenekleri bulunur. Peki, bir objektif üzerinde görmüş olduğumuz sayılar neyi ifade eder? Bir objektif üzerinde objektifin özelliklerini belirten; odak uzaklığı, en açık ve en kapalı diyafram açıklığı, netleme mesafesi gibi bilgiler bulunmaktadır. Devamı…

4 – Işığın Temel Özellikleri – Parlaklık

Yüksek parlaklık

Parlaklık, ışığın yoğunluğunun ölçüsüdür. Bir pozometre yardımı ile ölçülür. Pozlamayı belirler, kameranın elde mi tutulacağına, üçayağa mı bağlanacağına karar vermekte yardımcı olur. Fotoğrafın rengini ve atmosferini belirler. Sadece pozu etkilemez, fotoğrafın renk yorumunu da belirler. Mesela parlak ışık genellikle sert, fakat gerçekçi hissettirmektedir. Loş ışık ise daha gevşek, dinlendirici ve gizemlidir. Yüksek yoğunluklu aydınlatma, konuları daha yüksek kontrastlı ve renklerini daha parlakmış gibi gösterirken, loş ışık ise bunun tersi bir etki yapmaktadır. Böylelikle ışığın yoğunluğunu değiştirerek fotoğrafçı ürettiği görüntünün uyandırdığı duyguları ve atmosferi kontrol eder. Devamı…

5 – Işığın Temel Özellikleri – Işığın Yönü

Herhangi bir objenin üzerine düşen ışığın yönü, gölgelerin pozisyonunu ve yoğunluğunu belirler. Bu durumda ışığın beş türünden söz etmek mümkündür. 1. Cephe (önden) ışığı: Işık kaynağı az veya çok fotoğraf makinesinin arkasındadır. Kontrast diğer aydınlatma şekillerine oranla daha düşüktür. Cephe ışığı aynı zamanda en düz, en yassı etkiyi verir. Çünkü gölgeler tamamen veya kısmen objenin arkasındadır. Aynı sebepten ötürü fotoğrafı çekilen objenin detayları çok net çıkmayacak ve düz bir etki elde edilecektir.Gerçek cephe ışığı için en iyi kaynak ring-flaşlardır. Devamı…

6 -Işığın Temel Özellikleri – Renk

Renk dolaylı olarak düşünecek olursak ışık ile aynı anlamı taşımaktadır. Çünkü ışığın olmadığı durumlarda renk unsurunun varlığından söz etmemiz mümkün olmaz. Karanlıkta en renkli nesneler bile siyaha dönüşmektedirler. Bu tabir renklerin aslında gerçekten var olup sadece karanlık ortamlarda görülemedikleri anlamına gelmemektedir. Bu ifadeyi basitleştirmek gerekirse, ışığın olmadığı yerde renk de olmaz diyebiliriz. Aslında rengin ışık olduğunu çok basit bir şekilde kanıtlayabilmemiz mümkün. Beyaz bir bina gün ışığında beyazdır. Gece, mavi spotlarla aydınlatılacak olursa binanın rengi de maviye dönüşür. Diğer bir deyişle objenin rengi onu görmemizi sağlayan ışığın rengi ile değişir. Devamı…

7 – Işığın Temel Özellikleri – Kontrast

Cyan

Bir ışık kaynağının yaydığı ışığın konu üzerindeki kontrastını belirleyen faktörler öncelikle konu-ışık kaynağı mesafesi ve ışık kaynağının konuya göre etkili ya da geçerli boyudur. Konu ile ışık kaynağı arasındaki mesafe arttıkça ya da ışık kaynağının konuya göre etkili ya da geçerli boyu azaldıkça ışık kaynağının yaydığı ışınlar birbirine paralel hale gelirler.Bu da ışık ve yarattığı gölge arasındaki yoğunluk farkının artmasına ve ışık-gölge arasındaki geçiş bölgesinin  daralmasına yol açar. Güneş dünyaya oranla oldukça büyük olmasına karşın çok uzak  bir mesafede bulunduğundan noktasal ışık kaynağı konumundadır.Bu da güneşten gelen ışınların birbirine paralel olmasını ve dünya üzerinde oldukça kontrast görüntüler oluşmasını sağlar. Devamı…

8 – Kelvin Skalası

Ünlü Fizikçi William Thomson Kelvin

Adını ünlü ingiliz fizikçi W.T. Kelvin’den alan kelvin skalası, ışığı renk ısısı yönünden ölçmektedir. Kelvin skalasının başlangıç noktası fizik derslerimizde de gördüğümüz  gibi “0″ yani -273 santigrat derecedir. Bir demir parçasını ısıttığımızda ısının miktarına bağlı olarak ışık yaymaya başladığını biliriz.Bu mantıkla yaklaştığımızda 1000 santigrat dereceye kadar ısıtılmış bir demir parçasının yaydığı kırmızımsı ışık için 1273 kelvin derecesi diyebiliriz.Herhangi bir ışığın renk ısısı, siyah gövde radyatörü adı verilen ve bir tarafında bir delik bulunan içi boş metal bir kürenin tanımlanacak ışık ile aynı renge gelene kadar ısıtılıp santigrat cinsinden ölçülen deecesine 273 rakamının ilave edilmesi ile bulunur. Bu işlem aslında bizim biraz önce yaptığımız 1273 sonucunu veren işlem ile aynıdır. Bulunan bu rakam incelenen ışığın “K” derecesidir. Bu noktada renklerden bahsederken sanatçıların tanımlamalarıyla fizikçilerin tanımlamaları arasında bir terslik görülmektedir. Devamı…

Related posts:

1. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 4: Kontrast
2. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 1: Parlaklık
3. Serüven başladı (Fotoğraf makinesinin parçaları)

Merhabalar,geçen yazımızda Kelvin skalasını inceledikten sonra bu hafta fotoğrafta ışığın temel özellikleri konusunun son bölümü olan kontrast bölümünü işleyeceğiz.

KONTRAST

Bir ışık kaynağının yaydığı ışığın konu üzerindeki kontrastını belirleyen faktörler öncelikle konu-ışık kaynağı mesafesi ve ışık kaynağının konuya göre etkili ya da geçerli boyudur.

Konu ile ışık kaynağı arasındaki mesafe arttıkça ya da ışık kaynağının konuya göre etkili ya da geçerli boyu azaldıkça ışık kaynağının yaydığı ışınlar birbirine paralel hale gelirler.Bu da ışık ve yarattığı gölge arasındaki yoğunluk farkının artmasına ve ışık-gölge arasındaki geçiş bölgesinin  daralmasına yol açar.

Güneş dünyaya oranla oldukça büyük olmasına karşın çok uzak  bir mesafede bulunduğundan noktasal ışık kaynağı konumundadır.Bu da güneşten gelen ışınların birbirine paralel olmasını ve dünya üzerinde oldukça kontrast görüntüler oluşmasını sağlar.Ancak bulutlu havalarda güneş artık yalnızca bulutları aydınlatmaktadır.Bu durumda büyük ya da geniş ışık kaynağı konumuna gelen bulutlar,yeryüzündeki konuları her yönden aydınlattığı ve yeryüzüne olan mesafesi de az olduğundan daha yumuşak görüntüler oluşmasını sağlarlar.

NOT:

Bu yüzden bulutlu havalarda yapılan çekimler, istenmeyen sert gölgelerin oluşmasını engelleyeceğinden dolayı daha güzel fotoğrafların elde edilmesini sağlayacaktır.

ANINDA PARLAKLIK KONTRASTI

Çoğu fotoğrafçı açık renk bir objenin koyu bir fon önüne konulduğunda,olduğundan daha açıkmış gibi algılandığını ya da fotoğraftaki konuyu bölümlerin beyazla yan yana geldiğinde daha da koyu algılandığını ya da renkli fotoğraf etrafındaki beyaz çerçevenin yakınındaki renklerin doygunluğunun azalmış olarak göründüğünü bilir.Bu olay “anında kontrast” terimiyle açıklanır.Parlak bir obje ya da alana baktığımızda,bu noktanın retinada düştüğü yer hassasiyetini azaltır.Ancak bu hassasiyet azalması,parlak objeye çok benzeyen ve sınırları çok net çizilmiş bir alanda oluşmaz,tersine bu alanın dışına taşar.Bu hassasiyet azalması sonucunda,obje üzerinde açık tona bitişik olan koyu ton,olduğundan daha koyuymuş gibi algılanır.Eğer bölge koyu bir gölge ise,bunun yanında açık bölge,olduğundan daha parlakmış gibi algılanır.Benzer kontrast değişimleri renkli cisimlerde de fark edilir.Örneğin Cyan renkli bir kağıt kendi başına bakıldığında değişmez bir renge sahipmiş gibi görülür.Oysa bu kağıttan alınacak küçük bir kare parça ,sarı bir fon kağıdı önüne konulduğunda daha karanlık ,koyu yeşil bir fon önüne konulduğunda daha açık algılanır.Aynı cyan renkli kağıt,yeşil üzerinde mavimsi,mavi üzerinde de daha çok yeşil,beyaz üzerinde de daha soluk,siyah üzerinde ise çok canlı ve parlak görülür.

(Cyan=Mavi+yeşil)

Cyan

Bu yazımızda fotoğrafta ışığın temel özelliklerinin son bölümü olan kontrastı işledik.Bir daha ki paylaşımımızda, sürpriz bir konuyla, fotoğrafçılık paylaşım serüvenine devam ediyor olacağız.Görüşmek üzere.

Related posts:

1. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 1: Parlaklık
2. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 2: Işığın Yönü
3. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 3: Renk

Merhabalar, geçen yazımızda başladığımız fotoğrafta ışık genel başlığı altında, parlaklık yazısından sonra, bu yazımızda diğer önemli unsur olan fotoğrafta ışığın yönünden bahsedeceğiz.

Herhangi bir objenin üzerine düşen ışığın yönü, gölgelerin pozisyonunu ve yoğunluğunu belirler. Bu durumda ışığın beş türünden söz etmek mümkündür.

1. Cephe (önden) ışığı: Işık kaynağı az veya çok fotoğraf makinesinin arkasındadır. Kontrast diğer aydınlatma şekillerine oranla daha düşüktür. Cephe ışığı aynı zamanda en düz, en yassı etkiyi verir. Çünkü gölgeler tamamen veya kısmen objenin arkasındadır. Aynı sebepten ötürü fotoğrafı çekilen objenin detayları çok net çıkmayacak ve düz bir etki elde edilecektir.Gerçek cephe ışığı için en iyi kaynak ring-flaşlardır.

2. Yanal ışık: Işık kaynağı konunun (objenin) yan tarafındadır. Ön taraftan ziyade hafifçe arkaya kaymış durumdadır. Üç boyutluluk izleniminin ve renk veriminin iyi olması için sıkça başvurulan bir aydınlatma şeklidir. Yan ışık, kullanılması kolay bir şekildir ve daima iyi sonuç verir.

3. Ters ışık: Işık kaynağı az veya çok konunun (objenin) arkasındadır ve onu arkadan aydınlatır, gölgeler kameraya doğru uzar. Diğer aydınlatma şekillerine göre konu kontrastı daha yüksektir. Diğer bir taraftan bütün diğer aydınlatma şekillerine göre daha inandırıcı bir mekân ve derinlik hissi verir. En dramatik ışık formudur. İfadeyi ve atmosferi kuvvetlendirmede eşsizdir.

4. Tepe ışığı: Işık kaynağı az çok konunun üzerindedir. Diğer aydınlatma şekilleri arasında en fotojenik olanıdır. Çünkü düşey yüzeyler doğru renk verimi için yeterince aydınlanamazlar. Gölgeler çok küçüktür ve derinlik hissi veremeyecek şekilde görüntüde yer alır. Dışarıda bu ışık tipik öğle güneşi ışığıdır. Fotoğrafa yeni başlayanlarca parlak ve güzel bulunduğu için tercih edilir. Deneyimli fotoğrafçılar dış çekimler için uygun zamanın güneşin nispeten alçakta olduğu sabah erken ve öğleden sonraki geç saatler olduğunu bilirler.

5. Alttan gelen ışık: Az çok konuların alttan aydınlatıldığı şekildir. Doğada mevcut olmayan bir aydınlatmadır. Bu tip aydınlatma doğal olmayan teatral etkiler yapar. İyi kullanılması zordur. Çünkü garip, gerçek olmayan fantastik etkiler oluşturur ve bunlar zorlama bir ifade taşır.

Bu yazımızda “fotoğrafta ışığın yönü” konusu üzerinde durduk ve farklı yönlerden gelen ışıkların fotoğrafa etkilerinden bahsettik. Pekiştirme adına, kendi başınıza herhangi bir suni ışık kaynağıyla bu ışık türlerini denemenizi ve kendi çektiğiniz fotoğraflardaki etkileri görmenizi tavsiye ediyorum. Bir dahaki yazımızda “Renk” konusunu işleyeceğiz. Takipte olalım. Yeniden paylaşmak dileğiyle…

Related posts:

1. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 1: Parlaklık
2. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 4: Kontrast
3. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 3: Renk

Işık, maddenin fiziksel yapısındaki atomik etkileşim sonucu meydana gelen bir enerji türüdür. Kaynağından çıktıktan sonra bütün yönlere dağılır ve dalgalar şeklinde ilerler.

Herhangi bir objenin görülebilmesi için ya kendisinin bir ışık kaynağı olması ya da üzerine düşen bir ışığı yansıtması gerekir. Işık kaynağı olmayan cisimler özelliklerine göre kendi üzerlerine düşen ışınların bir kısmını az veya çok yansıtırlar.

Fotoğraf söz konusu olduğunda, ışığın dört temel özelliği vardır. Bunlar;

• Parlaklık
• Yön
• Renk
• Kontrast

Ayrıca pratik sebeplerle ışık doğal ve yapay olmak üzere iki türe ayrılabilir.

1.Parlaklık

Parlaklık, ışığın yoğunluğunun ölçüsüdür. Bir pozometre yardımı ile ölçülür. Pozlamayı belirler, kameranın elde mi tutulacağına, üçayağa mı bağlanacağına karar vermekte yardımcı olur. Fotoğrafın rengini ve atmosferini belirler. Sadece pozu etkilemez, fotoğrafın renk yorumunu da belirler. Mesela parlak ışık genellikle sert, fakat gerçekçi hissettirmektedir. Loş ışık ise daha gevşek, dinlendirici ve gizemlidir.

Yüksek yoğunluklu aydınlatma, konuları daha yüksek kontrastlı ve renklerini daha parlakmış gibi gösterirken, loş ışık ise bunun tersi bir etki yapmaktadır. Böylelikle ışığın yoğunluğunu değiştirerek fotoğrafçı ürettiği görüntünün uyandırdığı duyguları ve atmosferi kontrol eder.

Yüksek parlaklık

Düşük parlaklık

Parlaklığın ve isteğe bağlı olarak bu ayarın değiştirilmesinin fotoğraf üzerinde yarattığı yorum farklılıklarına sağdaki örnek fotoğraflarım üzerinden bakabilirsiniz. Fotoğraflarım, tamamen aynı konu ve kompozisyona sahip olduğundan, sizler için daha rahat bir karşılaştırma imkânı olacaktır.

Bir dahaki yazımızda ışığın temel öğelerinden bir diğeri olan “Yön” den bahsedeceğiz. Takipte olalım lütfen :) Yeniden paylaşmak dileğiyle…

Related posts:

1. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 2: Işığın Yönü
2. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 4: Kontrast
3. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 3: Renk

Merhabalar, geçen yazımız itibariyle doludizgin başlamış olduğumuz fotoğrafçılık üzerine paylaşım serüvenimiz, kaldığı yerden devam ediyor. Bir önceki yazımda fotoğraf makinesinin parçaları üzerine detaylı açıklamalar yapmaya çalışmıştım ve yine geçen yazımda bahsettiğim üzere bu yazımda sizlere objektifin işlevi ve objektif çeşitlerinden bahsedeceğim.

Yeniden hatırlatmak gerekirse objektif, görüntünün film üzerinde yeterli netlik ve aydınlıkta oluşmasını sağlayan mercekler topluluğudur. Objektiflerin üzerinde çoğunlukla diyafram ayar halkası, manuel netleme halkası gibi kontrol düzenekleri bulunur. Peki, bir objektif üzerinde görmüş olduğumuz sayılar neyi ifade eder? Bir objektif üzerinde objektifin özelliklerini belirten; odak uzaklığı, en açık ve en kapalı diyafram açıklığı, netleme mesafesi gibi bilgiler bulunmaktadır.

Görüş açısı:
Odak uzunluğunun kısa ya da uzun olması görüş açısını belirler. Kısa odak uzunluğuna sahip objektifler geniş görüş açısına, uzun odaklı objektifler dar görüş açısına, normal odak uzunluğuna sahip objektifler ise normal bir görüş açısına sahiptirler. Basit bir şekilde açıklamak gerekirse; normal açı insan gözünün görebildiği açıya eşdeğerdir, dolayısıyla normal odaklı objektifler insan gözünün gördüğü açıyı, kısa odaklı yani geniş açılı objektifler insan gözünden daha geniş açıları, uzun odaklı yani dar açılı objektifler ise insan gözünden daha dar açıları filme yansıtırlar. Aşağıdaki resimde odak uzunluğu ile görüş açısı arasındaki bağı görmekteyiz.

Görüş açıları

Normal objektif

Objektif Çeşitleri
Normal objektif: Odak uzunluğu 50 mm civarında olan objektiflerdir.

Zoom objektif

Zoom objektif: Değişken odak uzunluklu objektiflerdir. Konunun daha yalın şekilde kadrajlanması, lüzumsuz detayların elenmesi için kullanılır. Fakat bu tür objektifler optik yapıları nedeniyle ışık kaybına neden olmaktadırlar. Işık kaybı azaltılmış olan zoom objektifler diğerlerine göre çok daha pahalı olabilirler.

Kısa teleobjektifler: 70mm ile 135 mm arasındaki odak uzunluklu objektiflerdir. Bu tür objektifler 85mm’den itibaren çoğunlukla portre çekimlerinde kullanılır. Net alan derinlikleri kısıtlıdır.

Tele objektif

Tele objektifler: Çekim esnasında bulunan yere uzak olan konuları yakınlaştırma için kullanılan objektiflerdir. Sportif etkinliklerin çekimi için teleobjektifler kullanılır. Alan derinlikleri çok kısıtlı olduğundan objeler kolaylıkla arka plandan sıyrılır, obje net, arka plan flu çıkar. Bu durumda fotoğraflarda derinlik duygusu yaratır.

Geniş açılı objektif

Geniş açılı objektifler: 16–20 mm ve 20–35 mm odak uzunluğu olan bu objektifler, tecrübeli ellerde olağanüstü fotoğraflar verebilirken, yanlış kullanıldığında deformasyonlara neden olurlar.

Makro objektif

Makro objektifler: Yakın plan çekimlerinde kullanılan objektiflerdir. Çoğunlukla doğada çiçek, böcek gibi yabanıl yaşama dair fotoğraflar bu tür objektiflerle yapılabilir. Konumuzun çok yakınına kadar sokulmak zorunda olduğumuzdan, net alan derinliği oldukça azalacaktır.

Shift objektif

Shift (kaymalı) objektifler: Mimari fotoğraf çekimlerinde, yüksek binalar perspektif bozulmasına uğradığından, dikey çizgilerde yukarıya doğru bir birleşme gözlenir. Shift objektifler bu tür bozulmaların önüne geçmek için yapılmıştır. Bu tür objektifler oldukça pahalıdır ve ülkemizde pek yaygın değildir.

Balık gözü objektif

Fish eye (balıkgözü) objektifler: 6–16 mm arasında odak uzunluğuna sahip olan objektiflerdir. Odak uzunluklarından da anlaşılacağı üzere çok geniş bir açıyı kapladıklarından gözümüzle düz gözüken çizgilerin fotoğrafta kavisli çıkması gibi bir efekt yaratmaktadır. Bu efektin özellikle kullanılmak istendiği durumlar için uygun bir objektiftir.

Eminim birçoğunuz, açıklamalardan sonra, bu objektiflerle çekilen fotoğraflar nasıl bir etkiye sahip oluyor diye merak ediyorsunuzdur. Yazının daha açıklayıcı ve pekiştirici olması adına, direkt olarak örnek fotoğrafları koymayı çok isterdim. İnternet ortamından temin edilecek fotoğrafların sahiplerinden izinsiz bir şekilde yazıda yayınlamanın doğru olmadığını düşündüğümden dolayı örnek fotoğrafları yazıya eklemiyorum. Fakat bu bilgileri pekiştirmek adına örnek fotoğrafları merak eden herkes buraya tıklayarak, ekipman listesinden seçeceği herhangi bir objektifle çekilmiş fotoğrafları kolaylıkla bulabilir. Şiddetle tavsiye ediyorum :)

Bu yazımın da sonuna gelirken, an itibariyle devam etmekte olan “Fotoğrafçılık üzerine paylaşım serüveni” yazılarının daha sık ve güncel olacağı müjdesini vermek istiyorum. Bir dahaki yazımızda “IŞIK”, yani fotoğrafın oluşmasını sağlayan yegâne ve en önemli öğeden bahsedeceğim. Takipte olalım lütfen. Yeniden paylaşmak dileğiyle.

Related posts:

1. Bunlar Çok Seri : Fotoğrafçılık Üzerine
2. Serüven başladı (Fotoğraf makinesinin parçaları)
3. Fotoğrafta Işığın Temel Özellikleri Bölüm 1: Parlaklık