afer.in » dünya

Yüzüklerin Efendisi ve Tolkien Eserleri

Mehmet Mert Sarı — Sun, 02 May 2010 16:00:04 +0000

İlk kitabı elinize alıp baktığınızda kapakta Gandalf’ı görürsünüz. Kitabın arkasını çevirdiğinizde karşınıza çıkan yazı eserin güzelliğini çok güzel ifade etmektedir: “Dünya ikiye bölünmüştür, denir Tolkien’ın yapıtı söz konusu olduğunda: Yüzüklerin Efendisi’ni okumuş olanlar ve okuyacak olanlar: Artık Türkiyeli okur da okumuş olanlar tarafına geçebilecek! “Yüzüklerin Efendisi” son yüzyılın en çok okunan yüz kitabı arasında en başta geliyor; bilimkurgu, fantezi, polisiye, best-seller ya da ana akım demeden, tüm

edebiyat türleri arasında tartışmasız bir önderliğe sahip. Bir açıdan bakarsanız bir fantezi romanı, başka bir açıdan baktığınızda, insanlıkdurumu, sorumluluk, iktidar ve savaş üzerine bir roman. Bir yolculuk, bir büyüme öyküsü; fedakarlık ve dostluk üzerine, hırs ve ihanet üzerine bir roman.“.

Özellikle ilk cümle, muhabbet ederken konu Yüzüklerin Efendisi’ne veya edebiyata geldiği zaman karşımdakileri kategorize ettiğim cümle oluyor! Benim için de insanlar okumuş olanlar ve okuyacak olanlar olarak ikiye ayrılıyor bir anda. Üzülürüm hala okumamış olanlara da! Kimisi ise sadece filmleriyle ele alıyor ya, onları hiç anlamıyorum! Senaryosu bir kitabı esas alarak yapılan hangi film kitaptaki tadı verebilmiştir ki?

Aslında önce Yüzüklerin Efendisi’nin benim için ne ifade ettiğinden bahsedeyim. En sevdiğim edebi eser veya film desem -kendi açımdan- çok komik bir yanıt vermiş olurum; çünkü Yüzüklerin Efendisi bende bir hastalık kıvamında! Nasıl ki Star Wars’un fanatikleri vardır (dinine Jedi yazdıranlar mı istersin, Yoda’ya tapanlar mı istersin), bende de -tabii ki tapınacak kadar değil, mantıklı bir hastalık- Yüzüklerin Efendisi bir tutku. Üçlemeyi kaç defa okuduğumu veya filmlerin özel kesilmemiş sahnelerle birlikte olan ve üçü toplam 12 saat süren versiyonunu kaç defa izlediğim konusunda hiçbir fikrim yok! Hala gelişmeye devam eden bir figür koleksiyonum var ve bitirmeye çabalıyorum. Ancak Türkiye’de artık figürler kalmadığından veya kalanlar da büst/heykelcik sınıfında olduğundan çok pahalı. Ama ben yılmayacağım ve tamamlayacağım koleksiyonumu. Boynumda Tek Yüzüğün replikası olur çoğu zaman, parmağımda da Aragorn’un yüzüğü (çoğu kişi ne olduğunu bilmeden “Oğlum o yüzük ne lan parmağında kıro gibi” dese de ben takmıyorum tabii ki, cahilliklerine veriyorum :) olur öyle şeyler.

Peki neydi bende bu kadar büyük bir etki yaratmasını sağlayan? Ben Yüzüklerin Efendisi ile filmlerden önce tanışan biriyim. Bir kitabı okurken benim kıstas aldığım, yazının sizi tamamen içine alması ve kafanızı kitaptan kaldırana kadar o kitabı yaşamaya devam etmenizi sağlamasıdır. Yüzüklerin Efendisi’nin ilk sayfasından itibaren bir anda bu dünyadan soyutlanıp kendinizi Orta Dünya’da buluyorsunuz! Yüzük Kardeşiliği’nde önce bizleri kitaba ve bir Tolkien eserine hazırlayan çevirmenin notu ve çevirilmiş bir nota önsöz kısımları çıkıyor karşımıza. Sonra Tolkien’in elinden çıkan önsöz ile önceki iki kısımda ısınma turlarını attığımız o evrenin içine balıklama dalıyoruz! Orta Dünya ile ilgili bilgilerle karşılaşıyoruz; ama çok da ayrıntılı olarak değil. Sonra da asıl öykü başlıyor. İlk dikkati çeken, maceranın geçtiği mekanların sanki kurgu olduğu değil de birebir o mekanları görmüş veya yaşadığınız hissine kapılmanız. Shire’da buluyorsunuz kendinizi; akan derelerin, yeşlilliğin, Çıkınçıkmazı’nın içinde!

İkinci Dünya Savaşı zamanlarında tamamlanan kitapta, dünyamızın içinde bulunduğu durumun da biraz kitaba yansıdığını da hissetmek mümkün. Sadece bir fantezi kitabı olarak yaklaşırsanız çok ama çok büyük bir hata yapmışsınız demektir. İyiyi, kötüyü, gücün karakter üzerine etkisini, arkadaşlığı, macerayı, korkuyu, gerilimi, savaşı her şeyi bulabiliyorsunuz eserde!

Şimdi J.R.R Tolkien’in ne yaptığına bir göz atalım. Bence akıl almaz bir iş çıkarmış! Çünkü konu sadece Yüzüklerin Efendisi üçlemesi ile ilgili değil! Bir dil profesörü olan Tolkien aklında bir dünyayı -Orta Dünya’yı- yaratmaya başlıyor ve bu dünyanın ilk örneğini çocuklarına yazdığı Hobbit kitabıyla kaleme alıyor. Sonra birden bu kitap büyük bir ilgi topluyor. Bambaşka bir evrende, bambaşka ırklar ve dillerde geçen hikaye bir anda çok yüksek satışlara ulaşırken; bir yandan da saygın bir dil profesörünün bu tarz bir yazı kaleme alması, Anglosakson yazarlar camiası tarafından ilk etapta hiç de hoş karşılanmasa da devam eden eserlerde her biri şapka çıkarmak zorunda kaldılar. Hobbit’teki başarının ardından Tolkien de aklındakileri bir bir kaleme alıp, Orta Dünya’nın tarihini yazmaya başlıyor. Ölümünden sonra da oğlu Christopher Tolkien, babasının notlarından yola çıkarak Orta Dünya tarihini bizlere yansıtmaya devam ediyor.

Sadece bir kitap değil Tolkien’in yazdıkları. O kadar basite indirgemek haksızlık olur! Düşünsenize, şu an 3 çağına tanıklık ettiğimiz bir dünyayı sıfırdan yaratıyor, tüm tarihiyle birlikte! Haritalar hazırlıyor ve bu haritalar da çağlara göre coğrafi farklılıklar gösteriyor (nasıl ki dünyamız ilk başta tek bir bütün kara parçasıyken daha sonra ayrılmaların başlaması ile kıtalar oluşmuşsa, Orta Dünya haritası 1. çağda ve 3. çağda farklı), ırkların kendi dillerini ve alfabelerini yaratıyor! Tam bir tarih kitabı gibi olduğunu, aslında bir zamanlar tüm bunların yaşandığını bile düşünmeden edemiyor insan. Cüce alfabesinin latin alfabesi ile eşleşmeleri, ya da kitabın arkasında bir Elfçe-Türkçe sözlük bulmak insanı o farklı evrene götürmeye yetiyor da artıyor bile.

Aslında Tolkien eserleri ve Yüzüklerin Efendisi hakkında söylenecek çok daha fazlası var; ama bence okuyun! Kendiniz görün, hissedin ve yaşayın.

Benzer yazı bulunamadı.

Spor Yazarlarının B12 Vitamini Eksikliği

Kubilay Şengün — Thu, 15 Oct 2009 18:42:22 +0000

B12 Vitamini: Eksikliğinde sinir hasarı, kansızlık, unutkanlık, depresyon ve yorgunluk gibi sorunlar görülür. Bu hasarların, düşük B12 düzeyi erken teşhis edilip, takviye alımına başlandığında herhangi bir kalıcı hasar oluşmadan engellenmesi mümkündür.

Hipokrat’ın takipçileri B12 vitamin eksikliğin sonuçlarını bunlar olarak belirtiyor ve ekliyorlar; erken teşhis edilirse tedavisi kalıcı hasar olmadan yapılabilir.

Fatih Terim 1993 yılında Türk A Milli Takımı’nın başına geçti ve 1996 yılında bizi ilk kez Avrupa Futbol Şampiyonası’na taşıdı, 1996-2000 yılları arasında Galatasaray’ı 4 kez Türkiye Ligi Şampiyonu ve UEFA Kupası sahibi yaptı. Yine Türk A Milli Futbol Takımı’nı 2008 Avrupa Şampiyonası’nda yarı finale taşıyan kişi de kendisiydi. Bahsettiğim zaman aralığı yaklaşık olarak 15 seneyi içeriyor, bu süre içinde hep eleştirildi, hep tartışılan adam oldu.

Türk Milli Takımı’nın son olarak 2010 Dünya Kupası’na katılamaması üzerine istifa etti ve bu süreçte spor yazarları şöyle buyurdular;

Hıncal ULUÇ; Terim’in yaptığı herşey yanlış….

Turgay ŞEREN: Fatih; Böyle Olmamalıydı!

Hakan YAŞAR: Lidere Bak…

Yukarıda ismi bulunan ve bulunmayan bir çok kişi daha, 15 senedir bu ülkenin yetiştirdiği en büyük spor adamının sahada oynattığı futbolu değil, sadece kişiliğini, tavırlarını, hatta ve hatta hareketlerini eleştirdiler. Belki de 15 sene boyunca B12 eksikliği tedavi edilmedi ve uzun süreli hafızaları devamlı silinirken alınan her başarılı sonucun etkisiyle kısa süreli hafızada da silinmelere sebep oldu. Yaşanılan sevinçler her kötü sonuç ile linç kampanyalarına dönüştürüldü. Tarihinde 2 kez Dünya Kupası görmüş bu Milli Takım her sene kupalara düzenli katılıyor ve hatta yarı final oynuyormuş gibi gösterilip, başındaki kişi hedef gösterildi. Aslında hedef belliydi. O hedef de “üzüm yemek değil bağcıyı dövmekti”. İstikrar şeklinde ifade edilen ve bizim için sadece bir başarıyı tekrarlamak suretiyle elde edilen sıfat, uzun süre çalışmak, bir ekol yaratmak için o takımın başında uzun süre vakit geçirmek gibi konularda hep yerini içi boşaltılmış anlamsız sıfatlar ve kelime gruplarına bıraktı.

Türkiye’deki en popüler spor olarak kabul edilen spor Futbol ise, Türk spor tarihinin en önemli başarılarını Fatih TERİM elde etmiştir ve Türkiye’nin en büyük spor adamıdır. Bunları görmezlikten gelmek ve reddetmek mümkün müdür?

Mümkündür, Türkiye’de her şey mümkündür…

O zaman ekonomi ile özdeşleşen bir söz geliyor aklıma -laissez faire, laissez passer-, -bırakınız yapsınlar bırakınız geçsinler- öyle yapsınlar ki bu ülke çok Fatih TERİM’ler görür zaten….

Yazıyla bağlantılı olarak bir şeyden daha bahsetmek istiyorum,

Bugün akşam tekrar gördük ki, futbol sadece futbol değildir…..

Bu yazının şarkısı ise;

David Guetta feat. Kid Cudi – Memories

Dünya İçin Son Fırsatı Kaçırmayın

Ezgi Sönmez — Wed, 14 Oct 2009 19:19:26 +0000

İklim Zirvesi’nden haberiniz var mı?

Bir iklim zirvesidir gidiyor ancak sadece bilenlere. Türk televizyonlarının ve medyasının konuya ilgisini göz önünde bulundurursak yapılan anlaşmaları, imzalanan protokolleri takip etmek oldukça güçleşiyor. Medya sadece siyasi olaylara veya üçüncü sayfa haberlerine dikkati çekmekten başka bir şey yapmıyor. Soracak olursanız da halk onları okuyor, onları izliyor diye sebepleniyor sorumlular. Peki halk önüne başka haberler sunulmazsa ve imkanı da yoksa dünyanın, canlı türlerinin ve gelecek nesillerin var olabilmesi açısından en önemli konu olan küresel ısınmadan, iklim değişikliğinden, karbon salınımından, Birleşmiş Milletler Kopenhag İklim Zirvesi’nden nasıl haberdar olacak? Bu konu sadece devlet adamlarını, gelişmiş veya gelişmekte olan ülke liderlerini ilgilendirmiyor. Tabi ki küresel çapta alınan önlemler bazında değerlendirecek olursak ülke liderlerinin gerçekleştirilen protokollere imza atması ve bunlarda yer alan maddeleri uygulamaya sokması en önemli adımdır. Ancak bilindiği üzere kişi bazında da yapılabilecek çok şey var dünya için. Sadece ülkemizdeki reklamların veya tanıtım filmlerinin bu konuda pek yeterli olduğunu söyleyemeyiz. Bunu bir çok açıdan değerlendirebiliriz aslında; halkın dikkatini çekmek için yapılan tanıtım filmlerinde seçilen oyunculardan da başlayabiliriz değerlendireceksek. Ama konumuz bu değil. Halkı bilinçlendirmede yetersiz ancak önemli bir yere sahip olan medyayı tartışmaya gelmeden önce üzerinde düşünülecek daha önemli bir konu var ki o da 7-18 Aralık 2009′da gerçekleştirilecek olan Kopenhag İklim Zirvesi.
B planı diye bir şey yok!

Kyoto Protokolü 2012 yılında geçerliliğini yitiriyor ve iklim değişikliği ile mücadelede desteklenmesi ve karbon borsası gibi mekanizmalar ile ilgili yeni kararlar alınması açısından Kopenhag İklim Zirvesi büyük önem taşıyor. Bu zirveden önce Bangkok’ta düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Programı’nın açılışında Tayland Başbakanı’nın “B planı diye bir şey yok. Eğer A planını doğru düzenleyip düzgün uygulamazsak doğrudan F planına geçeriz, bu da geri dönülmez başarısızlık anlamına gelir. Ayrıca eyleme geçmezsek çocuklarımız ve torunlarımız bizi asla affetmeyecek” sözleri Kopenhag yolunda alınması gereken kararların uygulamaya sokulmasının taşıdığı önemi çok iyi vurgulamıştı. Ancak Bangkok’taki gelişmeler pek de hızlı ilerlemiyor gibi görünüyor. Liderlerin bir çoğu dünyanın iyiliğinden çok kendi ekonomilerini veya protokollerden sonra kazançlı çıkabilecek firmalarının iyiliğini düşünüyor gibi görünüyor. Kopenhag’dan önceki son görüşmeler 2-6 Kasım arasında Barcelona’da yapılacak ancak bundan önce Bangkok’taki görüşmelerin tamamlanıp karara bağlanması gerekiyor.

İklim değişikliğinin etkileri

Ayrıca Greenpeace Akdeniz’in bilgilerine göre Türkiye’nin karbon salımı 2007 yılında rekor kırarak 1990 seviyesine göre %119 oranında artış göstermiş. Buna rağmen hala 47 tane kömürlü termik santral yapılması planlanıyor. Enerji politikalarımız böyle devam ederse Türkiye, 2020 yılında Avrupa’nın en çok kirleten ülkesi olacakmış. Bunlardan çoğumuzun haberi yok belki de. Tabi bunları bilmediğimiz için Kopenhag’da ülkemizin üst seviyede temsil edilmesinin önemini de bilmiyoruz. Aslına bakarsak şu an için gelişmiş ülkelerin Kopenhag’da öne süreceği şartlar da kabul edilirse yine de iklim değişikliğine karşı çözüm üretmek için çok iyi şeyler yapılmış olmayacak. Çünkü iklim değişikliğinin felaket düzeyindeki etkilerini önleyebilmek için küresel sıcaklığın 2°C’nin altında kalması gerekiyorken; Kopenhag’da liderler gelişmiş ülkelerin mevcut önerisi üzerinde anlaşırlarsa; küresel sıcaklık 3°C’nin üzerine çıkacak ve çölleşmelerde artış, küresel su seviyelerinde yükselme ile birlikte bazı şehirlerin sular altında kalması gibi ardı arkası kesilmeyen felaketler yaşanmaya başlayacak.

Küresel ısınmayı durduralım

Bazı liderler tarafından artık güvenlik riski olarak kabul edilen iklim değişikliğine karşı alınması gereken önlemler için Türkiye de artık üzerine düşeni yapmalı ve Kopenhag İklim Zirvesi’nde en üst düzeyde temsil edilerek, hakkı yenen gelişmekte olan ülkelerin yanında olmalı ve bilim dışı verilerle, sözde önlemler almayı planlayan gelişmiş ülkelere karşı hakkını arayarak onlara örnek olmalı. Bunun yanında kendi sivil toplum örgütleriyle işbirliği yaparak tüm sosyal medyayı da kullanarak halkını bilinçlendirmeye daha çok önem vermeli ve alternatif enerji kaynaklarına yönelerek sorumluluğunu yerine getirmelidir.

Unutmayalım ki her geçen gün etkisini üzerimizde daha fazla hissettiğimiz ve artan fosil yakıt kullanımının da üzerine tuz biber olduğu iklim felaketinin sorumluları insanoğlu olarak hepimiziz. Bu sorunun çözümü için belki de son bir fırsat olan Kopenhag İklim Zirvesi’nden çıkacak kararları Akdeniz’deki orfoz, Kuzey Amerika’daki siyah ayaklı dağ gelinciği, Kutuplar’daki kutup ayısı, göçmen kuş kelaynak, bilinçli insan toplulukları ve daha bir çok canlı türü merakla bekliyor.

*Yazım aynı zamanda “İklim Zirvesi’nden Haberiniz Var mı?” başlığı altında Sabah Gazetesi’nin 26 Ekim 2009 tarihli İşte Genç ekinde yayımlanmıştır.

İnsan Gören Masum Uzaylı

afer.in — Sat, 25 Jul 2009 19:52:39 +0000

Planet 51

Bugüne kadar hep uzaylıların Dünya’ya gelmeleriyle, gene Dünya’yı işgal etmeleriyle ilgili bir çok film seyrettik. Hatta Amerika’nın birkaç UFO (undefined flying object) sahibi olduğu ve bunlar üzerinde araştırmalar yaparak silah teknolojisini geliştirdiğini filan duyduk. Peki insanoğlu uzayda hayatı keşfetse ve o gezegene ayak bassa n’olurdu, hiç düşünenimiz var mı merak ediyorum. Tamam canım kimseye kızmıyorum düşünmedi diye. Ben de düşünmemiştim zaten. Ama düşünen biri var. O da Joe Stillman. Senaryosunu yazdığı “Planet 51″ adlı yeni animasyon filmde bu düşünceye (bu düşüncesizliğime) hayat veriyor.

Geçen gün sinemaya üç boyutlu olarak Buz Devri’ni yani herkesin dediği gibi “Ice Age”i seyretmeye gittiğimde fragmanını seyretme imkanım oldu ve iki dakikalık fragmana Buz Devri’nden daha fazla güldüm diyebilirim. Neden mi? Uzaylılar için düşündüğümüz her şeyin aslında onlar için de geçerli olabileceği gerçeğinden yola çıkmasının yanında, bugün uzaylılarla ilgili normal hayatımızda yer etmiş bazı klasiklerin; Amerika’nın uzaya bayrağını dikmesinden tutun da uzaylı çocukların canavarlarla (yani insanlarla) korkutularak ilaçlarının içirilmesine, savunma mekanizmalarımıza kadar bir çok konuya dokunan bir film olmuş. Dokunmanın yanı sıra bu düşüncelerin cidden komik olabileceği de gösterilmiş. Kısacası empati yani Türkçesi başkalarının; filme göre ise uzaylıların; pabuçlarını giymek olgusu çok güzel düşünülmüş ve bence çok farklı ama basit bir bakış açısını bize anlatıyor. Sırf bu yüzden görülmeye değer.

Joe Stillman bu düşünceye senaryosunu yazdığı “Planet 51″ adlı yeni animasyon filmde hayat veriyor. www.planet51.com aracılığı ile filmin resmi internet sitesine ulaşıp detaylı bilgi alabilirsiniz. Film, 11 Aralık tarihinde Türkiye’de gösterime girecek. O tarihe kadar ne yazık ki fragmanlarla idare edeceğiz.

Planet51 – Trailer from Afer.in on Vimeo.

İyi seyirler…

Yazan: Sadettin Semih Çetin

Benzer yazı bulunamadı.